شنبه, ۰۱ مهر ۱۳۹۶
یکشنبه, 25 مهر 1395 ساعت 06:51

بازار نفت در انتظار اجرایی شدن فریز نفتی

n00082701 b

فضای بازار جهانی نفت خام برای نخستین بار در طول چند دهه اخیر رنگ و بوی غیر سیاسی به خود گرفته است. ظاهراً عربستان سعودی، روسیه و ایران جایی که پای منافع اقتصادیشان در میان است از سیاسی کاری دست کشیده‌اند و می‌خواهند با همکاری یکدیگر ثبات را به بازار نفت بازگردانند. این هدف مشترک روسیه را به اوپک بسیار نزدیک کرده است. تا حدی که برخی در خصوص پیوستن روسیه به اوپک گمانه‌زنی می‌کنند. البته تشکیل سازمانی با نام روپک (روسیه+اوپک) به هیچ وجه جدی نیست اما به نظر می‌رسد که روسیه در شرایط فعلی نیازمند حمایت اوپک شده و اساس طرح فریز نفتی همین سناریو است.
«فریز نفتی» طرحی است که عربستان و روسیه آن را پایه‌ریزی کرده‌اند تا با تثبیت تولید اعضای اوپک و همین طور روسیه، مدیریت عرضه نفت خام را به بازار جهانی در دست بگیرند. با وجود این نخستین تلاش‌های صادرکنندگان عضو و غیرعضو اوپک برای دستیابی به توافقی در زمینه تثبیت تولید در اوایل امسال به دلیل اصرار عربستان بر لزوم مشارکت ایران شکست خورد. چراکه عربستان توقف تولید نفت خام خود و کاهش سقف تولیدش را منوط به همکاری ایران و شرکت آن در طرح فریز نفتی می‌دانست اما ایران از شرکت در این طرح خودداری کرد. ایران به تازگی از فشار تحریم‌ها رها شده بود و مطابق با برنامه قصد داشت که تولید نفت خام خود را به سطح پیش از تحریم‌ها و سقف تعیین شده برای تولید ایران در اوپک در نظام سهمیه‌بندی سابق این سازمان یعنی 2/4 میلیون بشکه در روز برساند. در حال حاضر تولید نفت خام ایران به 3 میلیون و 850 هزار بشکه در روز رسیده است.
برای بار دیگر وزیران کشورهای عضو اوپک در الجزایر، گردهم آمدند. این نشست در ابتدا مشورتی و هدف از برگزاری آن پیدا کردن راه حلی برای احیای تثبیت بازار نفت خام بود اما در نهایت به نشست تصمیم‌گیری برای سقف تولید اعضای اوپک تبدیل شد. ناگفته نماند که کشورما تأثیری در برهم خوردن تعادل بازار نداشت اما بیشترین تأثیر را در بازگشت آرامش به بازار داشته است. به طوری که تصمیم‌گیری اوپک برای تعیین سقف در شامگاه چهارشنبه(7 مهر) مدیون دیپلماسی نفتی ایران بود. روسیه در این نشست اوپک حضور نداشت اما هفته گذشته در حاشیه کنفرانس جهانی انرژی در استانبول اعلام کرد که برای همکاری با اوپک در طرح فریز تولید نفت و محدود کردن عرضه به بازار جهانی آماده است.
منابع آگاه با بیان این خبر احتمال دادند که در آینده نه چندان دور روسیه رهبر بالقوه کشورهای مهم تولید کننده نفت جهان شود. البته کارشناسان معتقدند امکان دارد روسیه اعضای اوپک را در میانه راه فریز نفتی تنها بگذارد و دوباره تولید خود را افزایش دهد. با اینکه در این زمینه روسیه سابقه خوبی از خود بر جای نگذاشته است، اما کشورهای عضو اوپک گویا چاره‌ای جز همکاری با روسیه و اعتماد به آن ندارند! بر اساس آخرین صحبت‌ها «فریز» در ماه‌های آخر سال 2016 رقم خواهد خورد. اما احتمال عدم توافق اعضای اوپک بر سر سهم هر کشور، در نشست نوامبر سازمان نیز وجود دارد که در آن صورت تصمیم‌گیری در مورد طرح فریز نفتی به سال 2017 موکول خواهد شد.
اوپک و روسیه نمی‎گذارند تولید نفت شیل امریکا جان دوباره بگیرد در همین رابطه مدیر یک بانک کانادایی اعلام کرد توافق احتمالی تولیدکنندگان نفت برای کاهش عرضه به گونه‎ای خواهد بود که از رشد مفرط تولید نفت شیل امریکا پیشگیری کند. به گزارش شبکه سی ان بی‌سی، هلیما کرافت، مدیر بخش بورس کالا در بانک کانادایی آر بی‌سی، اعلام کرد روسیه و تولیدکنندگان نفت در منطقه خاورمیانه خواهان تثبیت قیمت نفت در بازه ٥٠ تا ٦٠ دلار برای هر بشکه هستند.
افزایش گمانه‎زنی‎ها درباره توافق اعضای اوپک برای کاهش تولید نفت از یک سو و کاهش سطح ذخیره‎سازی نفت در امریکا از سوی دیگر سبب شد در هفته گذشته، قیمت نفت بالای ٥٠ دلار باقی بماند. کرافت گفت: گمان می‎کنم عربستان، اوپک و روسیه امیدوارند که قیمت نفت ٥٠ تا ٦٠ دلار، برای احیای کامل صنعت تولید نفت شیل در امریکا کافی نباشد. وی افزود: به نظر نمی‎رسد آنها به دنبال قیمت نفت ٧٠ تا ٨٠ دلار باشند، زیرا نمی‎خواهند تولید نفت امریکا دوباره اوج بگیرد.