شنبه, ۲۷ آبان ۱۳۹۶
چهارشنبه, 26 خرداد 1395 ساعت 05:37

۸ نکته درباره تصمیم‌های جدید اوپک/قطعاً اوپک در کنترل بازار ضعیف‌تر می‌شود

یک تحلیلگر ارشد بازار نفت می‌گوید: صرف انتخاب یک دبیرکل، نباید به اغراق درباره اینکه روند اوپک تغییر کرده‌ است، بینجامد و حذف نظام سهمیه‌بندی به معنای آزاد گذاشتن اعضا در تولید است و قطعاً اوپک را در کنترل بازار ضعیف‌تر می‌کند.
اخیرا انتخاب دبیرکل جدید اوپک در شرایطی صورت گرفته که اهمیت این سازمان در مقایسه با گذشته بسیار تنزل یافته است. بعد از تاسیس آژانس بین‌المللی انرژی در سال ۱۹۷۵ میلادی و با تدوین استراتژی‌های جامع و بلندمدت انرژی در کشورهای صنعتی مصرف‌کننده عمده نفت، جایگاه اوپک پایین آمد و این سازمان در موضع منفعل قرار گرفت؛ چرا که آژانس هم مساله انرژی را جامع می‌بیند و هم از استراتژی بلندمدت برخوردار است. در مقابل اوپک فاقد استراتژی بلند‌مدت است و تصمیمات آن صرفاً به نفت محدود می‌شود. بنابراین پس از دهه ۷۰، نقش اوپک به رگولاتوری یا تنظیم‌گری کوتاه‌مدت بازار جاری نفت منحصر شد تا با تغییر عرضه نفت خود، قیمت‌های جهانی را تا حدودی کنترل کند. اینک به نظر می‌رسد با ظهور پدیده نفت شیل در آمریکا و ویژگی‌های استخراج و تولید از آن، همان تنظیم‌گری بازار نیز تا حدی از دست اوپک خارج شده است؛ چرا که با تغییر قیمت نفت، حجم تولید از منابع شیل نیز نسبتاً با سرعت تغییر می‌کند.
غلامحسین حسن‌تاش،‌ تحلیلگر ارشد بازار نفت با بیان این مقدمه در شماره ۱۸۰ هفته‌نامه تجارت‌فردا به بیان پیام‌های تصمیم‌هایی جدید اوپک پرداخته که هشت نکته آن را در اقتصادنیوز می‌خوانید:
۱٫صرف انتخاب یک دبیرکل، نباید به اغراق درباره اینکه روند اوپک تغییر کرده‌ است، بینجامد.
۲٫ اوپک به دلیل واگرایی اعضا و ساختار اساسنامه خود، خصوصاً مساوی بودن آرای اعضا و همچنین نیاز به حصول اتفاق آرا برای تصمیم‌گیری‌ها، در بن‌بستی قرار دارد که شاید خروج از آن غیرممکن باشد. این سازمان فاقد استراتژی بلندمدت و جامع‌نگری به مساله انرژی است. اوپک خصوصاً پس از ظهور نفت شیل، حتی در تنظیم بازار به صورت گذشته نیز موفق نیست.
۳٫ حذف نظام سهمیه‌بندی به معنای آزاد گذاشتن اعضا در تولید است و قطعاً اوپک را در کنترل بازار ضعیف‌تر می‌کند.
۴٫احیای نظام سهمیه‌بندی بدون همکاری و حمایت عربستان به عنوان مهم‌ترین تولیدکننده و صادرکننده اوپک، مقدور و معنادار نیست و با مواضع این کشور، بعید است این سیستم به زودی احیا شود.
۵٫مجموع عوامل یادشده ممکن است این تصور را ایجاد کند که شاید خروج از اوپک بهتر از ماندن در آن باشد؛ چرا که اوپک
سال‌هاست که تاثیرگذاری قابل ‌توجهی در بازار نفت و تحولات انرژی ندارد. اما در واقع هنوز حضور در این سازمان منافعی دارد و در نتیجه شخصاً با خروج ایران از اوپک موافق نیستم.
۶٫حضور در اوپک مثل حضور در یک کلوپ است و حضور در کلوپ، یعنی حضور در بازی و فرصت قرار داشتن در جریان اطلاعات و تحولات.
۷٫ حضور در اوپک امکان سنجش دیدگاه‌های رقبا را فراهم می‌کند و در بعضی شرایط هم می‌توان از طریق اوپک جلوی وقوع رویدادی بدتر را گرفت.
۸٫ انتخاب دبیرکل جدید اوپک، گامی ناچیز ولی به جلو در سازمانی ناکارآمد به شمار می‌رود که نباید در مورد آن اغراق شود.